De voedingsindustrie stormenderhand veroveren: Non-GMO Project Geverifieerd

Auteurs: Lucy Anderson en Evelyn Drawec

Of je je nu grote zorgen maakt over genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s) in de voedselvoorziening, of vindt dat die zorgen ongegrond zijn, over één ding is iedereen het eens: voedingsmiddelen met een ‘Non-GMO Verified’-keurmerk hebben de voedingsindustrie stormenderhand veroverd. Het toonaangevende milieukeurmerk op dit gebied – het vlinderlogo van het Non-GMO Project Verified – siert inmiddels de verpakkingen van talloze producten in de schappen van supermarkten, mede dankzij het besluit van Whole Foods Market om een dergelijke keurmerkverplichting in te voeren.

Dat is geen wonder. Uit een enquête van het Consumer Reports National Research Center uit 2014 bleek dat 70% van de Amerikaanse consumenten aangaf GGO’s in hun voedsel te willen vermijden. Uit een enquête van Pew Research uit 2015 bleek dat 57% van mening was dat GGO’s in voedsel onveilig zijn, terwijl slechts 37% dacht dat ze veilig waren. En in 2016 bleek uit een enquête van het Center for Food Safety onder waarschijnlijke kiezers dat 89% voorstander is van verplichte etikettering op GGO-voedingsmiddelen of voedingsmiddelen die GGO-ingrediënten bevatten.

Als technisch beheerder van het Non-GMO Project hebben wij de taak om producten te beoordelen en na te gaan of ze voldoen aan de normen van het Non-GMO Project. Daarom leek het ons nuttig om wat meer informatie met u te delen over wat dit allemaal inhoudt.

 

Wat is een GGO eigenlijk?

Het Non-GMO Project omschrijft een GGO als „een plant, dier, micro-organisme of ander organisme waarvan het genetisch materiaal is gewijzigd met behulp van recombinant-DNA-methoden (ook wel gensplicing genoemd), genmodificatie of transgene technologie. Deze relatief nieuwe wetenschap leidt tot onstabiele combinaties van planten-, dieren-, bacteriële en virale genen die in de natuur of via traditionele kruisingsmethoden niet voorkomen.“

Welke genetisch gemodificeerde gewassen worden momenteel op commerciële schaal geteeld?

Het is nogal verbazingwekkend om te beseffen dat de duizenden en duizenden voedingsproducten met het label „Non-GMO Project Verified“ in feite neerkomen op slechts een paar ingrediënten. Op dit moment zijn er slechts zeven voedselgewassen in commerciële productie waarvan genetisch gemodificeerde variëteiten bestaan: luzerne, koolzaad, maïs, papaja, soja, suikerbiet en courgette/gele zomerpompoen. Ingrediënten gemaakt van deze gewassen komen veelvuldig voor in onze voedselvoorziening. Het Non-GMO Project beschouwt elk ingrediënt of product dat een van de bovengenoemde gewassen bevat als risicovol. Bovendien zijn sommige microben die worden gebruikt bij de productie en verwerking van voedsel risicovol wanneer ze via genetische modificatie worden geproduceerd en moeten ze worden geëvalueerd.

Welke eigenschappen worden bij genetisch gemodificeerde gewassen verbeterd?

Hoewel er veel positieve toepassingen van genetische modificatie (GM) worden aangeprezen, zoals een lager waterverbruik en een hoger vitaminegehalte, zijn de meest voorkomende genetisch gemodificeerde eigenschappen tolerantie voor onkruidverdelgers (bij maïs, soja, koolzaad, luzerne en suikerbiet), resistentie tegen insecten (bij maïs en katoen) en resistentie tegen virussen (bij papaja en courgette/pompoen).

 

Welke producten vallen onder de norm?

Hieronder volgen enkele veelvoorkomende producten die momenteel worden beoordeeld volgens de norm van het Non-GMO Project:

Producten afkomstig van dieren en bijen: Zuivelproducten, eieren, vlees, vis en honing worden beoordeeld op basis van het voer dat de dieren krijgen. Een aanzienlijk deel van de geteelde genetisch gemodificeerde maïs, soja en luzerne wordt gebruikt als veevoer. Bijen kunnen voedsel verzamelen in de buurt van GGO-gewassen, en gekweekte vissen lopen het risico GGO-voer te eten.

Verwerkte producten: Veel frisdranken en snoepjes bevatten glucosestroop die is gemaakt van genetisch gemodificeerde maïs. Kleding wordt vaak gemaakt van genetisch gemodificeerd katoen.

Levensmiddelenadditieven: Veel bewerkte producten, zoals brood, extracten op basis van uit maïs gewonnen ethanol, alternatieve zuivelproducten en vitamines, kunnen worden geproduceerd met GGO-ingrediënten en -additieven.

Alcohol: Voor bier en wijn wordt gist gebruikt die genetisch gemodificeerd kan zijn, en sommige sterke dranken zoals whisky en wodka kunnen van maïs worden gemaakt.

Hoe wordt de status ‘GGO-vrij’ gecontroleerd?

Bedrijven die aan de norm moeten voldoen, moeten aantonen dat zij maatregelen hebben getroffen om het risico op GGO-besmetting door risicovolle grondstoffen en ingrediënten te beperken. De beoordelingscriteria omvatten: traceerbaarheid, scheiding, risicobeoordeling, het testen van risicovolle grondstoffen en kwaliteitsbeheer. De norm schrijft ook voor dat genetische tests op kritieke controlepunten moeten worden uitgevoerd door een erkend, ISO 17025-geaccrediteerd laboratorium om te waarborgen dat de „actiedrempels“ niet worden overschreden.

We beantwoorden graag eventuele verdere vragen over dit onderwerp. Neem hiervoor contact op met Ned Halaby.