De "Buy Clean California" wet vereist meer milieutransparantie van fabrikanten van bouwproducten
Vanaf januari 2019 zullen fabrikanten in vier sectoren van de bouwmaterialenindustrie – wapeningsstaal, constructiestaal, vlakglas en isolatieplaten van minerale wol – worden gevraagd om Milieu-Productverklaringen (EPD’s) in te dienen als onderdeel van hun offertes voor infrastructuur- en verbeteringsprojecten in Californië. Dit 'verzoek', dat in 2020 een volledige verplichting wordt, volgt op de goedkeuring van de Buy Clean California Act (AB 262) door de staat Californië afgelopen najaar en maakt deel uit van de voortdurende inspanningen van de staat om klimaatverandering tegen te gaan en de milieuprestaties te verbeteren.
Elk jaar besteedt de staat Californië 10 miljard dollar aan infrastructuur en infrastructuurverbeteringen. Op grond van de nieuwe wetgeving gaat Californië milieueisen gaan stellen aan belangrijke bouwmaterialen.
EPD’s zijn openbare rapporten over de mogelijke milieueffecten van producten, gebaseerd op een levenscyclusanalyse (LCA). EPD’s worden opgesteld volgens internationale normen en een „Product Category Rule“ (PCR), die ervoor zorgen dat EPD’s van verschillende fabrikanten aan dezelfde regels voldoen en hetzelfde rapportageformaat hanteren.
De informatie die in de EPD wordt vermeld, omvat ook de CO₂-voetafdruk van het product. De CO₂-voetafdruk geeft de hoeveelheid broeikasgasemissies (BKG) weer, berekend in CO₂-equivalenten, die vrijkomt tijdens de productie van het product, vanaf het moment dat de grondstoffen uit de grond worden gewonnen tot en met de vervaardiging en verpakking van het product. Vanaf 1 juli 2021 verplicht de Buy Clean Act contractbeoordelaars om rekening te houden met de broeikasgasemissies die gepaard gaan met de productie en levering van het product aan de bouwplaats. Alleen producten met EPD's die aantonen dat de broeikasgasemissies lager zijn dan de benchmarks voor de categorie, komen in aanmerking voor gebruik bij overheidsprojecten.
EPD’s hebben de afgelopen jaren een exponentiële groei doorgemaakt, met name als reactie op de nieuwste versie (v4) van het LEED®-milieucertificeringssysteem. De staat Californië zal gebruikmaken van de toenemende beschikbaarheid van deze transparantiedocumenten om haar totale klimaatimpact te helpen verminderen. Vanaf 2024 verplicht de wet de staat om de drempelwaarden voor broeikasgassen voor elke productcategorie om de drie jaar opnieuw te evalueren, met als doel deze drempelwaarden in de loop van de tijd te verlagen. Verhogingen van de drempelwaarden zijn niet toegestaan.
De wet geeft geen specifieke grondslag voor de referentiedrempels, maar draagt het California Department of General Services (DGS) op om „…het branchegemiddelde vast te stellen door gebruik te maken van nationaal of internationaal erkende databases met milieuproductverklaringen.“ Afgelopen juni heeft het DGS een bijeenkomst met externe belanghebbenden gehouden om de voorgestelde aanpak voor het vaststellen van de benchmark voor elk in aanmerking komend materiaal te bespreken. Daarna heeft het DGS het publiek uitgenodigd om opmerkingen in te dienen, en is het nu bezig met het vaststellen van de benchmarks voor elke categorie van in aanmerking komende materialen. Brancheorganisaties die de sectoren constructiestaal en wapeningsstaal vertegenwoordigen, hebben sectorbrede EPD's ontwikkeld, op basis van de deelname van de aangesloten productiebedrijven. Deze EPD's zouden door het DGS kunnen worden gebruikt bij het vaststellen van benchmarks.
Hoewel het aantal gepubliceerde EPD’s de afgelopen jaren enorm is toegenomen, bevat de wet een bepaling waarop niet alle fabrikanten voorbereid zullen zijn. De wet accepteert alleen faciliteitsspecifieke EPD’s, terwijl veel van de huidige EPD’s een gemiddelde van meerdere faciliteiten weergeven. EPD’s die zijn berekend als gemiddelde over meerdere faciliteiten bieden niet de transparantie die nodig is om aankoopbeslissingen te sturen, aangezien het berekenen van een gemiddelde een faciliteit met hogere uitstoot kan maskeren door de broeikasgassen daarvan te combineren met die van een faciliteit met lagere uitstoot. Fabrikanten in de vier in aanmerking komende materiaalcategorieën die producten verkopen aan de staat Californië, moeten nagaan welke van hun producten EPD's hebben, of er aanvullende EPD's nodig zijn en of bestaande EPD's voldoen aan de eis van één faciliteit.
Hoewel de nieuwe wetgeving door sommige fabrikanten als een last kan worden ervaren, biedt ze kansen voor pioniers. Zo zijn er voor vlakglas, een van de eerste categorieën die onder de wetgeving vallen, momenteel slechts een handvol houders van een milieudeclaratie. En Californië is wellicht nog maar het begin. De wetgevende instanties van de staten Washington en Oregon hebben soortgelijke wetsvoorstellen besproken waarin EPD’s worden vereist voor overheidsaankopen. Hoewel deze voorstellen niet zijn aangenomen, wordt verwacht dat ze in toekomstige wetgevingssessies opnieuw aan de orde zullen komen.
Het is bemoedigend om te zien dat de staat Californië EPD’s begint te gebruiken om producten met een lagere milieubelasting te selecteren en aan te schaffen, en hopelijk zal dit als voorbeeld dienen voor andere staats- en lokale overheden. Deze inspanningen zullen fabrikanten verder stimuleren om hun uitstoot te verminderen en zo concurrerend te blijven. Dat gezegd hebbende, valt nog te bezien hoe de staat drempelwaarden voor elke categorie zal vaststellen, wat geen sinecure is. We verwachten dat de categorieën waarop deze wetgeving betrekking heeft, in de loop van de tijd zullen worden uitgebreid, zodat EPD's als instrument voor aanbestedingen kunnen worden gebruikt.
